Xem thêm

Khám phá 7 lăng tẩm Huế – nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

CEO Hương Diana
Lăng tẩm Huế là nơi thu hút sự quan tâm của nhà nghiên cứu và du khách. Theo các chuyên gia, lăng tẩm Huế vượt trội hơn so với lăng tẩm của các vua nhà...

Lăng tẩm Huế là nơi thu hút sự quan tâm của nhà nghiên cứu và du khách. Theo các chuyên gia, lăng tẩm Huế vượt trội hơn so với lăng tẩm của các vua nhà Minh ở Trung Quốc. Hãy cùng khám phá ngay 7 lăng tẩm Huế khi đặt chân đến vùng đất cố đô này!

Nét đặc biệt của các lăng tẩm Huế

Triều Nguyễn tồn tại từ năm 1802 - 1945, và có đến 13 vị vua. Tuy nhiên, chỉ có 7 khu lăng tẩm của các vị vua còn tồn tại. Đó là các lăng Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Dục Đức, Đồng Khánh và Khải Định.

Phần lớn các lăng tẩm Huế được xây dựng khi nhà vua còn sống. Chủ đề nghệ thuật và kiến trúc do nhà vua đưa ra và nhà vua thường giám sát việc thi công.

Tất cả các lăng đều được xây dựng và quy hoạch theo triết lý phong thủy phương Đông. Đặc biệt, "Huyền cung" phải được đặt ở đúng vị trí long mạch. 7 khu lăng tẩm Huế nằm trong một vùng riêng biệt ở phía tây kinh thành. Được đặt ở phía Tây bởi quan điểm xưa rằng khi vua qua đời, vua cùng mặt trời đi về phía tây để an giấc ngàn thu. Vùng đất yên ả này cũng có dòng sông Hương êm đềm chảy qua.

Tại sao chỉ có 7 lăng tẩm Huế?

Có một số nguyên nhân cho việc chỉ có 7 lăng tẩm Huế dù thực tế có đến 13 vị vua triều Nguyễn.

  1. Sau khi hệ thống lăng các vị chúa và phi bị tàn phá trong thời kỳ Tây Sơn, các vị vua từ Gia Long trở đi mới bắt đầu xây dựng lăng mộ cho chính mình.

  2. Việc tìm kiếm vùng đất tốt với long mạch vượng và hình thế đẹp tốn nhiều thời gian. Ví dụ, vua Minh Mạng mất đến 14 năm để tìm được vùng đất phù hợp để xây dựng lăng mộ cho mình.

  3. Lăng mộ phải gắn liền với long mạch, vì vậy vị vua chỉ chọn nơi có long mạch tốt để xây lăng. Có nhiều lăng tẩm được xây liền kề hoặc chồng lên nhau. Ví dụ, khu lăng Tự Đức có đến 3 khu lăng tẩm khác nhau để an táng vua Tự Đức, vua Kiến Phúc và hoàng hậu Võ Thị Duyên.

  4. Quy trình xây dựng lăng và thời gian xây dựng khá lâu và tốn nhiều công sức, bao gồm nhiều bước từ tìm đất, xác định vị trí và kiến trúc, chuẩn bị vật liệu, xây dựng và trùng tu.

Khám phá 7 lăng tẩm Huế - nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

Các lăng tẩm của vua triều Nguyễn đã đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật kiến trúc phong cảnh. Mỗi lăng tẩm mang đặc điểm riêng biệt là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp. Mỗi công trình mang trong mình quan niệm về sự sống và cái chết, triết lý sâu sắc về cuộc đời. Tham quan các lăng tẩm Huế, bạn sẽ không thấy những hình ảnh đáng sợ hay khiếp hãi.

1. Lăng Gia Long - Thiên Thọ Lăng

Trong các lăng tẩm Huế, lăng Gia Long - vị vua đầu tiên của triều Nguyễn có lẽ là lăng hoành tráng nhất. Lăng Gia Long, còn gọi là Thiên Thọ Lăng, nằm trên quần thể núi Thiên Thọ, thuộc xã Hương Thọ, thành phố Huế. Quần thể này bao gồm 42 đồi lớn nhỏ trên diện tích khoảng 28km2. Lăng Gia Long được chọn đất và xây dựng từ khi bà Thừa Thiên Cao Hoàng hậu (chính phi của Vua Gia Long) qua đời (1814). Lăng hoàn thành sau 6 năm (1820).

Lăng Gia Long Thiên Thọ Lăng Ảnh: Lăng Gia Long Thiên Thọ Lăng - Khám phá 7 lăng tẩm Huế - nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

Lăng Gia Long được xây dựng theo phong cách kiến trúc truyền thống. Tổng thể gồm 3 khu vực chính: Khu lăng mộ, Bi đình và Điện Minh Thành. Điều đặc biệt là đỉnh Thiên Thọ được đặt ở chính giữa cạnh tiếp giáp 2 ngôi mộ của vua Gia Long và Thừa Thiên Cao Hoàng hậu. Lăng Gia Long được mệnh danh là lăng có kiến trúc phong thủy độc đáo nhất Việt Nam.

Bạn có thể tham quan lăng Gia Long bằng đường bộ hoặc chèo thuyền trên sông Hương. Lăng Gia Long là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp giữa cảnh quan thiên nhiên. Nằm trong không gian yên tĩnh, lăng Gia Long toát lên vẻ tráng lệ và thanh thản.

2. Lăng Minh Mạng trang nghiêm

Tương tự như nhiều vị vua khác, vua Minh Mạng sống với quan niệm "tức vị trị lăng" và "sinh ký tử quy". Sau 6 năm lên ngôi, vua đã gửi các chuyên gia phong thủy tìm đất để chuẩn bị xây lăng. Tuy nhiên, sau 14 năm, vào năm 1840, vua mới chọn được địa điểm và đồ án kiến trúc phù hợp. Đầu năm 1841, vua băng hà và vua Thiệu Trị tiếp tục xây lăng. Lăng hoàn thành vào năm 1843.

Lăng Minh Mạng Hiếu Lăng Ảnh: Lăng Minh Mạng Hiếu Lăng - Khám phá 7 lăng tẩm Huế - nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

Lăng Minh Mạng nằm ở khu vực núi Cẩm Kê, thuộc ấp An Bằng, huyện Hương Trà. Lăng cách thành phố Huế khoảng 12km, gần ngã ba Bằng Lãng. Nơi này là hợp lưu của hai nguồn Tả Trạch và Hữu Trạch tạo thành sông Hương. Lăng Minh Mạng là một công trình kiến trúc quy mô, gồm khoảng 40 công trình lớn và nhỏ. Lăng được xây dựng trên một ngọn đồi cao, tứ chi xuôi duỗi ra phía ngã ba sông.

Lăng Minh Mạng có kiến trúc đoạn đường uy nghiêm. Bao gồm Đại hồng môn (cổng lăng), bi đình (sân), khu tẩm điện, lầu Minh Lâu, Bửu thành (phần quanh mộ). Đặc biệt, có gần 60 bức chữ chạm khắc các bài thơ, được mô tả như một bảo tàng thơ chọn lọc của nền thi ca Việt Nam đầu thế kỷ XIX.

Dừng lại bất cứ nơi nào trong lăng, bạn có thể ngắm nhìn các công trình kiến trúc và núi đồi, cây cỏ in bóng xuống mặt nước ao hồ như một bức tranh thủy mặc.

3. Lăng Thiệu Trị - Xương Lăng

Lăng vua Thiệu Trị nằm dựa lưng vào núi Thuận Đạo, làng Cư Chánh, xã Thủy Bằng, huyện Hương Thủy. Cách trung tâm thành phố Huế khoảng 8 km. Lăng Thiệu Trị (còn được gọi là Xương Lăng) được xây dựng trong thời gian rất ngắn, chỉ khoảng 10 tháng vào năm 1948.

Lăng Vua Thiệu Trị Xương Lăng Ảnh: Lăng Vua Thiệu Trị Xương Lăng - Khám phá 7 lăng tẩm Huế - nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

Lăng quay mặt về hướng Tây Bắc, là lăng có hướng độc đáo nhất trong các lăng tẩm Huế. Lăng được kết hợp và chọn lọc từ kiến trúc của lăng Gia Long và lăng Minh Mạng. Cấu trúc lăng Thiệu Trị bao gồm 2 khu vực chính: lăng và tẩm. Xung quanh lăng là khung cảnh thanh bình của đồng quê, cây cỏ xanh mát.

4. Lăng Tự Đức - Khiêm Lăng

Lăng Tự Đức được xây dựng trong 3 năm (từ 1864 đến 1867). Tên gọi ban đầu là "Vạn Niên Cơ" với hy vọng lăng sẽ tồn tại mãi mãi. Tuy nhiên, để xây dựng lăng, dân chúng đã bị bóc lột, khiến cuộc chiến tranh nhân dân nổi lên. Để xóa bỏ những ký ức không tốt này, tên "Vạn niên cơ" đã được đổi thành Thành Khiêm Cung. Sau khi vua mất, lăng được gọi là Khiêm Lăng. Các công trình trong lăng đều mang chữ Khiêm, có nghĩa là kính, là nhường.

Lăng Tự Đức Khiêm Lăng Ảnh: Lăng Tự Đức Khiêm Lăng - Khám phá 7 lăng tẩm Huế - nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

Toàn cảnh lăng Tự Đức giống như một công viên rộng lớn với diện tích 12ha. Xung quanh đó là cây cối xanh mát, không gian thơ mộng. Lăng bao gồm 50 công trình lớn và nhỏ được phân bố trên địa hình phức tạp. Lăng được phân bố theo hai trục song song với núi Giáng Khiêm làm tiền án, núi Dương Xuân làm hậu chuẩn và hồ Lưu Khiêm làm yếu tố minh đường.

Khu vực lăng Tự Đức đặc biệt trong số các lăng tẩm Huế. Đây không chỉ là nơi an nghỉ của nhà vua mà còn là nơi sống và làm việc của vua trong 10 năm trước khi qua đời. Lăng Tự Đức thể hiện tư tưởng và cá tính của vua thông qua công trình kiến trúc và khung cảnh.

5. Lăng Dục Đức (An Lăng) - nơi an nghỉ của 3 vị vua triều Nguyễn

Lăng Dục Đức là nơi an nghỉ của 3 vị vua triều Nguyễn: vua Dục Đức (cha), vua Thành Thái (con) và vua Duy Tân (cháu). Khu lăng mộ nằm tại phường An Cựu, thành phố Huế. Lăng Dục Đức bao gồm 20 công trình lớn và nhỏ, được chia thành hai khu vực: lăng và tẩm. Đây là một kiến trúc nghệ thuật có giá trị trong hệ thống công trình cung đình triều Nguyễn ở Huế.

Lăng Dục Đức (An Lăng) Ảnh: Lăng Dục Đức (An Lăng) - Khám phá 7 lăng tẩm Huế - nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

So với các lăng tẩm Huế khác, lăng Dục Đức có kiến trúc đơn giản và khiêm tốn. Vua Dục Đức đã bị truất phế và chết đói sau khi lên ngôi chỉ 3 ngày. Vài năm sau đó, khi Thành Thái lên ngôi, lăng mộ cho vua Dục Đức mới được xây dựng và đặt tên là An Lăng. Sau đó, vua Duy Tân và vua Thành Thái cũng được an táng tại đây.

6. Lăng Đồng Khánh - Tư Lăng

Lăng Đồng Khánh, còn được gọi là Tư Lăng, là lăng của vị vua thứ 9 triều Nguyễn. Lăng nằm tại làng Cư Sĩ, hiện là thôn Thượng Hai, xã Thủy Xuân, thành phố Huế.

Quá trình xây lăng Đồng Khánh kéo dài qua 4 đời vua (1888-1923), từ vua Đồng Khánh, Thành Thái, Duy Tân đến vua Khải Định. Vì vậy, lăng Đồng Khánh mang dấu ấn của các trường phái kiến trúc khác nhau. Lăng được chia thành 2 khu vực: Khu tẩm điện và khu lăng. Tẩm điện của lăng Đồng Khánh được trang trí lộng lẫy với sơn son thếp vàng.

Lăng Đồng Khánh Ảnh: Lăng Đồng Khánh - Khám phá 7 lăng tẩm Huế - nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

Phần kiến trúc của lăng Đồng Khánh có ảnh hưởng từ văn hoá Tây Âu với hệ thống cửa kính nhiều màu và hai bức tranh miêu tả cuộc chiến tranh Pháp - Napoleon. Khu vực lăng mộ gần như mang phong cách châu Âu từ kiến trúc, trang trí đến vật liệu xây dựng. Đặc biệt, nhà bia là một ví dụ điển hình cho kiến trúc pha trộn giữa phong cách Romance và kiến trúc Á Đông.

Có thể nói, lăng Đồng Khánh là lăng tẩm Huế độc đáo nhất, với sự pha trộn kiến trúc Âu và Á cổ.

7. Lăng Khải Định - Ứng Lăng

So với 6 lăng tẩm Huế khác, lăng Khải Định nằm ở khu vực núi Chau Chu, thuộc xã Thủy Bằng, huyện Hương Thủy, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 10km.

Lăng Khải Định được xây dựng từ năm 1920 đến 1931. Lăng mang đậm phong cách kiến trúc Pháp, kết hợp với yếu tố kiến trúc truyền thống và phương Đông. Lăng Khải Định được chia thành nhiều khu vực, bao gồm các sân, chính điện, động, và tượng vị vua. Lăng được xây từ đá, với các bức tượng, hình ảnh và kiến trúc phức tạp, thể hiện sự xa hoa và giàu có của triều đình triều Nguyễn thời đó.

Lăng Khải Định Ứng Lăng Ảnh: Lăng Khải Định Ứng Lăng - Khám phá 7 lăng tẩm Huế - nơi an nghỉ của các vị vua triều Nguyễn

Lăng Khải Định được xây dựng với yếu tố cộng hưởng giữa kiến trúc Á Đông và Phương Tây. Khu vực xung quanh lăng tẩm cũng đẹp mắt với các cây cỏ xanh tươi. Lăng Khải Định là điểm đến không thể bỏ qua khi tham quan các lăng tẩm Huế.

Kết luận

Tham quan các lăng tẩm Huế là một trải nghiệm tuyệt vời để khám phá nghệ thuật và lịch sử của triều Nguyễn. Những tác phẩm nghệ thuật đẹp mắt và công trình kiến trúc phong cảnh độc đáo sẽ làm bạn say mê và ngạc nhiên. Hãy dành thời gian để thăm quan 7 lăng tẩm Huế để hiểu sâu hơn về văn hóa và di sản của Việt Nam.

1