Xem thêm

Tìm hiểu, giới thiệu chùa Trung Hành (Hưng Khánh tự)

CEO Hương Diana
Một ngày tháng 2 năm 2021, sau nhiều lần đến chùa Trung Hành không gặp vị sư trụ trì chùa - Đại đức thích Bản Phúc, tôi cuối cùng cũng đã gặp được ông để...

Chùa Trung Hành

Một ngày tháng 2 năm 2021, sau nhiều lần đến chùa Trung Hành không gặp vị sư trụ trì chùa - Đại đức thích Bản Phúc, tôi cuối cùng cũng đã gặp được ông để hỏi về ngôi chùa này và được tiếp không mấy mặn mà. Ông là một vị sư có nhiều tai tiếng trong thời gian gần đây, và báo chí đã từng đăng tải về ông. Từ lời kể rời rạc của vị sư trụ trì chùa, kết hợp với tư liệu có trong tay, tôi đã hoàn thành một bài viết khá hoàn chỉnh về ngôi cổ tự này. Tôi hy vọng sẽ được giới thiệu trong tập sách “Chùa cổ Hải Phòng” tập 3, mà Giáo Hội Phật giáo Hải Phòng và Hội KHLS thành phố chủ trì xuất bản. Xin giới thiệu để bạn đọc tham khảo:

Chùa Trung Hành - Hưng Khánh tự

Chùa Trung Hành, hay còn được gọi là Hưng Khánh tự, là một ngôi chùa cổ có tín ngưỡng và văn hóa lâu năm ở Hải Phòng. Ngôi chùa này nằm trong cụm Di tích Lịch sử-Văn hóa được Bộ Văn hóa-Thông tin xếp hạng di tích lịch sử và nghệ thuật kiến trúc cấp quốc gia vào năm 1993. Chùa Trung Hành nằm trong thôn Trung Hành, phường Đằng Lâm, quận Hải An, Hải Phòng.

Vườn tháp chùa Vườn tháp chùa

Lịch sử và kiến trúc độc đáo

Theo truyền ngôn, chùa Trung Hành được khởi đầu từ thời Lý - Trần, nhưng dựa trên hiện vật còn lại, chùa có niên đại sớm nhất là thời nhà Mạc (thế kỷ 16). Vào thế kỷ 17, cụm miếu-chùa Trung Hành đã được trùng tu lớn, dấu vết còn lại trên 4 cây cột cái sơn son tại tòa bái đường. Ngôi chùa được xây dựng bằng tay khéo léo của các nghệ nhân làng xã, với những vật liệu truyền thống như gỗ, đá, ngói và gạch Bát Tràng.

Chùa Trung Hành có quy mô khá lớn, bố cục kiến trúc truyền thống với tam quan - gác chuông, toà Phật điện, nhà thờ tổ, vườn bia, và mộ tháp. Bên trong chùa, có nhiều tòa ngang dọc được phân bố hợp lý. Tấm tam quan của chùa là một kiến trúc thiết yếu, biểu tượng cho ý nghĩa cao siêu của Phật pháp. Tam quan cũng như tam quan nghĩa đen, tượng trưng cho ba cách nhìn, ba quan điểm: không quan xét sự vật không có thực, mọi pháp vốn không, giả quan xét rằng sự vật và chư pháp đều biến hóa vô thường, đều giả tạm cả, trung quan phải làm cho lẽ đắc trung đạo, không phải không, không phải giả.

Chùa Trung Hành

Chùa Trung Hành có nhiều tòa ngang dọc và được bố trí cân đối, hài hòa. Các toà nhà chính cao dần lên để rồi thụt xuống một sân sau rộng rãi tiếp nối nhà thờ tổ phía sau và hai dãy hành lang kèm đỡ hai bên để tạo thành tổng thể kiến trúc quân bình. Các mái đao cong vút như muốn nâng bổng cả tòa nhà lên. Vườn chùa có nhiều cây cao, bóng mát, thấp thoáng rêu mốc dưới tán lá xanh và kiến trúc các bộ mái nhà thể hiện cao dần, mái được lợp bằng ngói vẩy lớn càng làm ngôi cổ tự thêm phần cổ kính.

Ngoài ra, chùa còn có một khu vườn bia, gồm 7 tấm bia đá với niên đại khác nhau, từ thời Lê đến thời Nguyễn. Nội dung chủ yếu của các bia này liên quan đến những người công đức xây dựng chùa. Khu vườn bia nối với toà nhà tổ phía sau bằng một khoảng sân vuông trang trí nhiều bồn hoa và cây cảnh.

Giá trị lịch sử và tôn giáo

Chùa Trung Hành không chỉ là một di tích kiến trúc và văn hóa, mà còn là nơi sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của người dân nơi đây. Vào những ngày Mùng một, ngày rằm hàng tháng và ngày Tết, chùa thu hút rất nhiều phật tử và nhân dân đến dâng hương cầu cúng.

Pho tượng Phật quý Pho tượng Phật quý

Ngoài tín ngưỡng, chùa Trung Hành còn có giá trị lịch sử quan trọng. Trong thời kỳ tiền khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên của Đằng Lâm đã từng bí mật họp bàn công tác cách mạng tại đây.

Những năm gần đây, chùa Trung Hành đã được chỉnh trang và đặt thêm hệ thống tượng La Hán và tôn giả nhờ sự đóng góp của nhiều nhân dân và phật tử. Với vị trí đẹp và kiến trúc nổi bật, chùa Trung Hành ngày càng thu hút nhiều du khách và tín đồ đến chiêm bái và chụp ảnh.

Tuy nhiên, việc thay đổi kết cấu kiến trúc và xây dựng quá mức (đặc biệt là phía sân trước chùa) đã làm giảm đi vẻ cổ kính, thâm u của di tích này trước đây.

Phạm Văn Thi, Chi Hội KHLS quận Hải An.

1